Herdenken dichtbij huis: struikelstenen maken geschiedenis zichtbaar in de straat
Op meerdere plekken in Zandvoort zijn op donderdag 7 mei struikelstenen geplaatst ter nagedachtenis aan Joodse inwoners die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn weggevoerd en vermoord. In aanwezigheid van omwonenden, leerlingen, betrokken families en andere belangstellenden kregen zij hun naam terug in het straatbeeld.
De ceremonie vond plaats op vier locaties: de Haarlemmerstraat, Paradijsweg, Boulevard de Favauge en Louis Davidsstraat. Op iedere plek werd stilgestaan bij de mensen die daar woonden en niet meer terugkeerden. Hun namen werden hardop genoemd, waarmee zij opnieuw een gezicht en plek kregen binnen de gemeenschap.
Herdenken in de straat
De bijeenkomst kende een rustige en waardige sfeer. Opvallend was de betrokkenheid van kinderen en leerkrachten, die aandachtig aanwezig waren tijdens de ceremonie. Ook nabestaanden, waaronder leden van de familie Citroen, waren aanwezig bij de plaatsing van de stenen.
In de Haarlemmerstraat sprak de burgemeester de aanwezigen toe. Daarbij werd de verbinding gelegd met de Dodenherdenking van 4 mei en het belang om deze verhalen te blijven vertellen.
“Deze stenen zijn niet zomaar stenen. Ze vertellen een verhaal over mensen die hier leefden,” klonk het tijdens de toespraak.
Op de andere locaties lag de nadruk op het gezamenlijk noemen van de namen. Door deze namen hardop uit te spreken op de plek waar deze mensen ooit woonden, werd het verleden voelbaar dichtbij gebracht.
Namen terug in het straatbeeld
In totaal zijn 17 struikelstenen geplaatst. Elke steen herinnert aan een persoon of familie die deel uitmaakte van de Zandvoortse gemeenschap. Kleine messing steentjes in de stoep, maar met een grote betekenis.
De zogenoemde Stolpersteine zijn een initiatief van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig en worden wereldwijd geplaatst. Ze vormen een blijvende herinnering, precies op de plek waar mensen hun leven leidden voordat zij door oorlog en vervolging werden weggerukt.
Blijvende betekenis
Met de plaatsing van de struikelstenen wordt de geschiedenis van Zandvoort zichtbaar in de straat. Voor voorbijgangers vormen de stenen een moment van reflectie: wie hier liep, woonde en uiteindelijk werd weggevoerd.
De stenen liggen er niet alleen voor vandaag, maar juist voor de toekomst. Elke voorbijganger kan er even bij stilstaan. Letterlijk en figuurlijk. Zo blijven de verhalen van deze inwoners onderdeel van de gemeenschap.