Nieuwjaarstoespraak burgemeester Moolenburgh

Lieve mensen,

Op 30 januari trappen wij het jubileum af om te vieren dat Zandvoort 200 jaar een badplaats is. Natuurlijk bestaan we als dorp al veel langer. Dankzij het inzicht van vijf mensen die toen vooruit durfden te denken, staan we hier nu als trotse inwoners van de leukste en mooiste badplaats van ons land en misschien wel de wereld. 

Dames en heren,

Ik val met de deur in huis. We leven in moeilijke tijden. Nieuws dat vanuit de wereld en eigen land tot ons komt stemt vaak somber en verdrietig. Tot voor kort zagen we slecht nieuws als iets van ver weg. Dat is nu anders. Er bestaan echt dreigingen voor het leven zoals wij dat nu kennen. We kregen allemaal een brochure op de mat. Hoe moeten we handelen bij een crisis? Bijvoorbeeld als gas, water, elektriciteit of internet langdurig uitvallen. 

Dat is geen bangmakerij. Het is om ons bewust te laten zijn van het feit dat het kan gebeuren. Ik zeg nadrukkelijk, kan, niet zal. We moeten ons voorbereiden. In het begin van zo’n crisis kan de overheid niet veel doen. Dan zijn wij - inwoners -  eerst op onszelf aangewezen. En dat in een land waar veel mensen snel naar de overheid kijken voor oplossingen. 

We zullen in geval van een crisissituatie zelf veel moeten oppakken. Weerbaarheid komt echter niet alleen uit een noodpakket. Weerbaarheid is gebaad bij zachtere krachten. De woorden weerbaarheid en veerkracht zijn beiden een vertaling van het Engelse woord resilience. De eerste betekenis gaat over defensie. In de tweede betekenis zit een belofte voor de toekomst: veerkracht. Dat  gaat om veel meer dan een noodpakket of noodsteunpunt. Er is veel meer behoefte aan gemeenschapszin.  

Als er een crisis uitbreekt, zijn onderlinge solidariteit en een sociaal netwerk van essentieel belang. En dat strekt verder dan alleen familie en buren. Nee, juist ook in de nabije omgeving zijn er mensen die als het er op aan komt extra steun en hulp kunnen gebruiken. En dat moeten we nu regelen. Niet pas als het acuut is.

Dat vraagt ook wat van ons als overheid. Om mensen bij elkaar te brengen. Door te faciliteren. Maar het vraagt ook wat van ons allen: investeer in elkaar. Over je schaduw heen springen. Elkaar opzoeken. Van elkaar begrijpen wat de ander nodig heeft. Ook als het gaat om mensen die verder van je af staan. Ageer niet tegen statushouders op social media: zoek juist mensen met een andere achtergrond op en ga het gesprek aan. Wie weet zijn zij juist de mensen die beter weten hoe te overleven in moeilijke omstandigheden dan wij allemaal. 

Denk voor uzelf na of u ook in uw sociale omgeving bent voorbereid en ik vraag u echt om met elkaar dit gesprek aan de gaan. Want dat is de essentie van weerbaarheid.  

Beste mensen,

Wij Zandvoorters doen niets liever dan kijken naar de zee. We hebben zelfs op onze middenboulevard een beeld van Kees Verkade staan dat deze levenswijze op meesterlijke wijze verbeeldt.

Echter, wie naar zee kijkt keert zijn rug naar de rest van de wereld.

Wij leven hier op de rand van ons land. Voor ons de zee, achter ons het achterland.

Maar draai je om. Uit dat achterland komen onze bezoekers. In dat achterland worden de regels gemaakt. Regels waar wij ons aan moeten houden. We zijn een kleine enclave omringt door duinen en zee. Maar op het uitzichtpunt langs het Visserspad zie ik Haarlem, Schiphol en zelfs de contouren van Den Haag. 

‘Zandvoort ist unser Strand’, zegt de Duitse toerist uit het Ruhrgebied. En dat klopt. Ons Zandvoort is van velen. Van de Amsterdammers die hier komen uitwaaien.  Van influencers die zich op ons South Beach laten fotograferen. Van de kitesurfers op het noord-strand. En van de vele internationale bezoekers van StreetArt. 

Een open blik. Kunst en cultuur laat ons over grenzen heen kijken. Het is mooi om te zien hoe Zandvoort zich cultureel ontwikkelt. De door mij zeer gewaardeerde schrijfster Marcia Luyten schreef vorige week een vurige column waarin ze feilloos bloot legt hoe autocraten en populisten cultuur haten. Want cultuur maakt mensen slimmer. Cultuur laat mensen nadenken. 

Daarom ben ik blij en trots op de culturele bloei die Zandvoort doormaakt. Kijk naar het succes van Zandvoort Art of naar het nieuwe pretentieuze festival VLOED tijdens Hemelvaart. En kijk naar onze culturele driehoek Zandvoorts Museum, Blauwe Tram en Theater de Krocht.

Volgende maand opent De Krocht met een programmering die klinkt als een klok. En ik ben ongelofelijk trots en blij dat onze inwoners Nilgun Yerli en Kees van Amstel, met hun achtergrond, zich verbonden heeft als ambassadeur. De Blauwe Tram is de huiskamer voor verenigingen en organisaties zoals Pluspunt en de Bibliotheek. En dan het Zandvoorts Museum. Wat heeft iedereen de afgelopen zomer een werk verzet om te verhuizen naar het voormalig HDMZ gebouw. Kijk naar StreetArt Zandvoort. Het prikkelt en het schuurt. Dus is het mooi als er weer mensen boze berichten naar de gemeente sturen omdat ze aanstoot nemen aan sommige kunstwerken. 

De andere kant op kijken betekent ook een open blik naar onze jeugd. Gelukkig hebben we veel jongeren. Jongeren met wie het goed gaat. Het grootste deel is gelukkig. Ja, er is ook een deel dat zich soms misdraagt. Daar moeten we tegen optreden. Maar ik vind de tolerantie richting jeugd vaak laag. Zaken worden als overlast bestempeld die horen bij gewoon gedrag van jongeren. 

Natuurlijk doe ik geen oproep om je te misdragen, maar jongeren horen hun grenzen op te zoeken. Jongeren mogen en moeten af en toe op hun bek gaan. Lees het interview met Kina Smit in het Haarlems Dagblad.  Een jeugdpsychologe uit Heemstede. Zij is heel helder dat we te beschermend zijn richting onze jongeren. Te weinig ruimte geven voor hun ontwikkeling. Ze verwoordt het mooi: het is niet goed om nooit van het pad te zijn geweest. Buiten het pad gebeuren juist de spannendste dingen. En ik ben het daar mee eens. Ook als dat soms leidt tot ergernis. 

Ik ben trots op het werk van onze jongerenwerkers van Pluspunt. Zij snappen onze jongeren. Ze spelen een belangrijke rol dat de kwetsbare groepen niet afglijden. Want laten we dat voorkomen in plaats van alle jongeren over één kam scheren. Laten we zorgen dat zij met vallen en opstaan trotse en blije volwassen inwoners van onze gemeente worden.

Beste mensen, 

U verwacht ongetwijfeld dat ik een boodschap heb richting Den Haag. Dit jaar niet. Er wordt een nieuw kabinet gevormd. En wij zitten ondertussen met een dubbel demissionair kabinet. De wereld staat in brand. En ons land staat stil. Wij willen daadkracht, oplossingen en duidelijkheid. Partijen stappen uit het kabinet alsof het een lagere school liefde is die je uitmaakt. Ze laten het land achter in een puinhoop. Ik hoop dan ook op een stabiel kabinet van partijen die Nederland centraal stellen. Want dat is echt nodig; het gaat nu niet goed.

Wethouder Carree maakt zich terecht veel zorgen over de verhoging van de BTW op overnachtingen. Én wij willen bouwen in Zandvoort. En dat duurt lang. Te lang. Het wordt ons onmogelijk gemaakt. We kunnen geen steen op de andere te stapelen zonder een onderzoek te doen naar natuur, stikstof of wat al niet meer. We leven in een regeloerwoud. Wethouder de Kloet verwoordde het in oktober in het Haarlems Dagblad: “We zijn verzeild geraakt in een papieren werkelijkheid”. Aan het eind van deze maand moet er een concept-regeerakkoord liggen. Ik zeg: haal Nederland van het slot.

Over 75 dagen gaan ook wij naar de stembus voor de gemeenteraad. Er valt voor Zandvoort echt iets te kiezen. Informeer u goed en laat u niet beïnvloeden door stemmingmakerij op bijvoorbeeld de social media. U kent de uitdrukking: 'Als het te mooi klinkt om waar te zijn, dan is het waarschijnlijk niet waar’. Als wij ons verzetten om mensen op te vangen, komt dat vanzelf bij andere gemeenten terecht.  Door iets in je eigen achtertuin tegen te houden schuif je het probleem door naar een ander. 

Als we als Zandvoort met een open blik de wereld tegemoet willen treden, betekent dat ook iets voor hoe onze politiek tegen de wereld aankijkt. Wij zijn geen Gallisch dorp. Wij zijn geen republiek. Wij zijn Zandvoort dat bestaat bij de gratie van onze achterland.  Daar komen onze bezoekers en dus het geld dat we verdienen vandaan. Dat betekent verantwoordelijkheid nemen. Moeilijke keuzes maken. 

Willen we alles laten zoals het is? Of gaan we door met vernieuwing en verandering? Ook zichtbaar. De vernieuwde Watertoren zal dit voorjaar haar hoogste punt bereiken. Er komt een prachtig hotel op het Badhuisplein en de middenboulevard gaat op de schop.

Iemand die nu 75 is, kijkt weemoedig terug naar toen hij zelf 25 was. Was het toen beter? Dat kun je niet zo zeggen. Ook niet slechter. Het was anders. Op dit moment zijn er Zandvoorters van 25 die een geweldige tijd in ons dorp hebben. Zij kijken over vijftig jaar ongetwijfeld met weemoed terug naar deze tijd. Je kunt blijven roepen dat alles moet blijven zoals het is. Dat we tradities moeten bewaren. Laten we dan ook ophouden met Black Friday, Valentijnsdag en Halloween.

En hou op met nostalgie naar de Zandvoortse grandeur van 1880. Die grandeur bestond uit grote hotels voor de adel en elite. De gewone man was niet welkom. Toen het ‘volk’ eenmaal massaal met de trein en tram vanuit de stad naar ons dorp kwam verdween die elite. De grandeur raakte in verval. Ik ben er trots op dat wij sindsdien een badplaats voor iedereen zijn. Zandvoort is dé plek voor ontspanning, recreatie of vertier voor een groot gedeelte van de Randstad en verder geworden. 

Keer uw rug niet naar het achterland. Steek de hand uit naar onze bezoekers, van elke kleur of geaardheid. En wees niet bang voor verandering. 

Beste mensen,

We leven in moeilijke tijden. Maar ik koester ondertussen de bijzondere mensen en ontmoetingen die ik mag hebben die positief stemmen. Een paar dagen geleden ontmoette ik in Parijs een bijzondere man. Zijn naam is Mark Woerde uit Haarlem. Hij is een bijzonder positief mens die zijn leven in het teken stelt van positiviteit en verbinding. Zoek hem op en je valt van je stoel. Hij mocht er zelfs over vertellen in de Oudejaarsshow van Dolf Jansen. Zijn boodschap: ondanks alles moet er ruimte zijn voor hoop.

Hoop is onderschat in een tijd waarin we vaak het negatieve te veel de nadruk geven. Hoop moeten we aan elkaar doorgeven. En zijn call to action: zet tegenover elk negatief bericht minstens tien positieve berichten. Dus mijn oproep: laten we de positieve krachten overheersen. Laten we de negativiteit die vaak overheerst op social media verslaan door alleen maar mooie berichten te plaatsen over alle prachtige dingen in onze gemeenschap.

Op deze plek - in deze ruimte - is al vaak gesproken over verdraagzaamheid, luisteren en omzien naar elkaar. Mensen verschillen. Als ik ’s avonds door ons dorp loop zie ik al die ramen waarachter licht brandt. Allemaal huishoudens met elk hun eigen leven, vreugde of zorgen. Gezinnen en alleenstaanden, jonge stellen of mensen die al 60 jaar getrouwd zijn. Een jongere met een onzeker huurcontract. Of een pensionaris die zijn hypotheek al heeft afbetaald. We wonen en leven hier allemaal naast elkaar. 

En of je nou in Zandvoort geboren bent of uit oorlogsgebied hier een veilige plek hebt gevonden; je bent er één van ons. In Zandvoort maakt het ons niet uit van wie je houdt, waar je vandaan komt en wat je gelooft. In Zandvoort steken we ’s avonds de Menora aan, en ja daar doe ik als burgemeester aan mee. We hijsen de regenboogvlag en we zingen op zondagochtend in de kerk. In Zandvoort leven we samen achter de duinen. 

En ook al is het makkelijk om met je gezicht naar de zee te staan, ik vraag u toch om ook om te draaien. De wereld is echt groter dan ons dorpje.

2026 wordt een bijzonder jaar,

Blijf met elkaar in gesprek en zie om naar elkaar.